Tütünün zahmeti ekene kazancı tüccara
SEMSÛR (DİHA) - Kaliteli sarma tütünüyle meşhur Bulam'da uzun ve zorlu ekim dönemi başladı. Zor ve zahmetli iş olan tütünde tek kazanan ise tüccar oluyor. Üreticiden 15- 50 TL tütün satın alan tüccar 80 ile 200 TL arasında satıyor.
Semsur'un (Adıyaman) Çelikhan ilçesinin Bulam Beldesi'nde temel geçim kaynağı olan tütün ekimi büyük uğraşların ardından başladı. Devlet desteklemesi olmadığı halde kaliteli tütünü ile meşhur olan Bulam ve Çelikhan tütünü sarma tütün olarak alıcı buluyor. Bunun yanında tütün üreticileri 3 aylık zorlu yoğun emekten sonra elde edilen ürünün belirli bir piyasası olmadığından kaynaklı tüccarların insafına bırakılmış durumda. Tütün ekicileri, tüccarın 15-50 TL arası altığı tütünü 80 ile 200 TL arasında sattığını belirtiyor. Tütün ekicisi Yusuf Sel (33), "Biz emek veriyoruz tüccarlar kazanıyor" diyerek fiyat dengesizliğine tepki gösterdi.
3 ay buyunca gözü gibi bakıyor
Dört dönüm arazisinde tütün eken Sel, 3 aylık süreci anlattı: "Öncelikle Nisan ayında sadırlarımızı ekeriz. Daha sonra Mayıs sonlarına doğru sadırlarımızı tek tek koparırız, kopardığımız tütünleri tek tek ekeriz. Tütün geliştikten sonra yaprakları tamamıyla sararınca toplayıp iplere takıp kurutmaya bırakırız. Son olarak da kuruyan tütünü deste deste kaldırırız."
Her şey 'şansa' bağlı
Devlet desteği alamadıklarını ve doğa koşullarından kaynaklı zarar ve ziyanın da karşılanmadığını dile getiren Sel, buna rağmen tütün ekmekten başka çarelerinin olmadığını vurguluyor. Sel, "Burada araziler az olduğundan kaynaklı genelde herkes 5 ya da 6 dönümlük bir araziye sahip. Burada buğday, arpa, mercimek, ceviz gibi ürünler yetişir ancak arazinin az olmasından kaynaklı geçimini sağlamak için herkes tütün eker" diye konuştu.
Biz üretiyor tüccar kazanıyor
Kota uygulamasından sonra fiyat belirlemenin tüccarların insafına bırakıldığını da hatırlatan Sel, ter döken kendileri, parayı kazanın ise tüccar olduğunu dile getirdi. Kilosunu 15 ile 50 TL arasında alan tüccarların tütünü 80 ile 200 TL arasında sattığına dikkat çeken Sel, "Biz bu kadar uğraşıyoruz ama zar zor geçimimizi sağlıyoruz. Türkiye'de en kaliteli tütün bu yörede yetişir. Pazar piyasası olursa bizde bu kadar mağdur olmayız. Tüm zorlukları üretici çekiyor ama kimse üreticiyi düşünmüyor" dedi.
'Rençber çalışır, tarla sahibi kazanır'
Toprağı olmadığı için rençperlik yaparak geçimini sağlayan 7 çocuk annesi Ayşe Sayın (64) da, kazananın tarla sahipleri olduğu söylüyor: "Gördüğünüz gibi tütünü tarlada tek tek ekiyoruz. Bunları bu halde tek tek ekmek zor iştir. Bizde geçimimizi bununla sağlıyoruz. Bu olmasa başka yapacak bir şey yok. Ailece çalışıyoruz. Çocuklarım gelinlerim hep birlikte bu tarlada emek sarf ediyoruz. Elde ettiğimiz ürünün yarısı toprak sahibine veriyoruz."
Bulam'ın Cami Mahallesi'ndeki dükkânında kurutma, buğrama ve baskı makineleri ile tütüne son halini veren Aziz Çakmak (43), "Biz burada Bulam'ın tütününü alıp son aşamayı veriyoruz kilosunu 2 TL'den işletiyoruz. Makineler aracılığı ile biz tütünü içilecek duruma kadar getiriyoruz" diye konuştu.
hyt/msd/sd)
