Türkiye'de 70 madene bir denetçi düşüyor
ANKARA (DİHA) - Sektör olarak en ağır çalışma ve iş yükünün olduğu sektörlerin başında gelen ve son yıllarda yaşanan büyük facialarla gündeme gelen madencilik sektörünün sorunları devam ediyor. Sadece 38 bini örgütlü olan 190 bin işçinin çalıştığı maden sektöründe günde ortalama 172 kaza meydana geliyor ve bunların sonucunda ortalama 4 işçi hayatını kaybediyor. AKP döneminde iş cinayetleri 13 kat artı ve Türkiye'deki madenlerdeki bin 24 ölüme karşılık İngiltere'de bu sayı sadece 62 olarak kayıtlara geçti.
Soma katliamının ikinci yıl dönümünde Türkiye'deki maden gerçeği iç karartıyor. Madenler yeni facialara davetiye çıkarıyor. Ülke enerji ihtiyacının yüzde 50'sini karşılayan madencilik sektörü aynı zamanda Türkiye ekonomisini de ayakta tutan en önemli iş kollarında biri olarak kabul ediliyor. Türkiye genelinde 13 bin civarında maden ocağı bulunurken, maden sahalarını ve işletmelerini denetlemekle sorumlu insan sayısı ise 200 kişi ile ifade ediliyor. Uzmanların açıkladığı verilere göre bir denetim memuru 70 maden ocağını denetlemekte. Soma, Ermenek gibi büyük maden facialarının son yıllarda yaşandığı Türkiye'de, madenlerde yaşanan iş cinayetlerinde de dünya birinciliğine oynuyor. 2000 ile 2012 yıllarında, maden kazalarında Türkiye'de ölen işçisi sayısı bin 24 olurken, bu sayı İngiltere'de yalnızca 62 olarak belirlendi.
Örgütsüzlük
İşkolları Cetveli'nin 03 sıra numaralı Madencilik ve Taşocakçılığı İşkolu verilerine göre, Ocak 2014 tarihinde maden ocaklarında 190 bin 346 kişi çalışmasına ve üretimde yer almasına rağmen sendikalı işçi sayısı 38 bin 492 olarak kaydedildi. Ayrıca maden iş kolundaki sendikaların devletle ve işverenle ilişkileri de en son Soma Faciasında Türk-İş'e bağlı sendikanın sorumluluğu ile ortaya çıkmıştı.
'Türkiye'de ortalama 172 kaza yaşanıyor'
Türkiye'de ortalama her gün 172 maden kazasının yaşandığını gösteren Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre, bu kazalarda ortalama 4 işçi yaşamını yitiriyor, 6 işçi sürekli iş göremez hale gelerek sakatlanıyor. Aynı verilere göre, 2013 yılında yaşanan iş cinayetlerinde bin 235 kişi hayatını kaybetmesine rağmen, Soma maden faciasının ardından 2014 yılının yalnızca ilk beş aylık döneminde bu sayı 700'ü aştı.
AKP döneminde iş kazaları 13 kat arttı
DİSK Dev Maden-Sen'in yaptığı çalışmalarına göre ise, AKP iktidarı döneminde madencilik alanında yaşanan iş kazaları 13 kat arttı. İşçi Sağlığı ve Güvenliği Meclisinin en son verilerine göre de, AKP iktidarı döneminde madenlerde yaşanan iş cinayetlerinde 2002 yılından bu yana Karaman, Kastamonu, Balıkesir, Bursa, Zonguldak, Manisa, Karaman'da başta olmak üzere madenlerde meydana gelen iş cinayetlerinde en az bin 470 işçinin yaşamını yitirdi.
Çok sayıda sorun mevcut
TBMM Araştırma Komisyonu'nun Mayıs 2010 tarihli Raporuna göre de, maden sektöründe çok sayıda sorun olduğu görülüyor. Raporda yer alan bilgilere göre, madencilik konusunda belirlenen politikaların uygulanmasındaki aksaklıklar, mevcut rezervlerin küçüklüğü ve ölçeklerin yetersizliği, sermaye yetersizliği ve risk algısının madenciliğe uygun olmayışı, maden sektöründeki alt yapı sorunları gibi birçok sorun maden sektöründe yaşanan iş cinayetleri ve sorunların da başında geliyor.
Maden ocakları işçilere mezar oluyor.
Soma ile birlikte Türkiye'de değişik tarihlerde yaşanan büyük ölçekli facialar ve yıllara göre dağılımları şöyle:
* 7 Mart 1983 yılında Armutçuk'ta grizu patlaması sonucu 103 işçi yaşamını yitirdi
* 1983'te Kozlu'da grizu patlaması 10 işçi, 31 Ocak 1987 yılında yine Kozlu'da yaşanan göçük nedeniyle 8 ölüm işçi hayatını kaybetti
* 7 Şubat 1990 yılında Amasya Yeni Çeltik'te grizu patlaması 68 işçi hayatını kaybetti.
* Daha önce iş cinayetleri yaşanmasına rağmen tedbir alınmayan Kozlu'da 3 Mart 1992 yılında yaşanan grizu patlaması sonucu bu kez 263 işçi hayatını kaybetti.
* 26 Mart 1995: yılında Yozgat'ın Sorgun ilçesinde grizu patlaması 37 hayatını kaybetti.
* 8 Eylül 2004: yılında Kastamonu'nun Küre ilçesinde yangın meydana geldi 19 işçi hayatını kaybetti.
* 17 Mayıs 2010: Zonguldak'ta grizu patlaması 30 kişi hayatını kaybetti.
* 13 Mayıs 2013: Manisa Soma'da meydana gelen faciada 301 işçi öldürüldü.
(sg/kk/sd)
